Bu makalede6 bölüm
- Teknoloji
- IATF 16949 6.1.2.3 (SI 3)
- Konu
- Acil durum planı ve tatbikat
- Seviye
- Orta
IATF 16949 SI 3, acil durum planlarının bilgi teknolojisi sistemlerine yönelik siber saldırıları da kapsamasını ve etkinliklerinin periyodik olarak test edilmesini bekler. Bir planın başarısı yalnızca dokümanla değil, kontrollü bir tatbikatta ölçülen sonuçlar ve kayıtlarla değerlendirilir. Bu rehber, üretim tesisleri için siber saldırı acil durum planının yapısını ve bir tatbikatın nasıl planlanacağını anlatır.
Planın yapısı
| Bölüm | İçerik |
|---|---|
| Kapsam ve tetikleyiciler | Hangi durumlarda planın devreye gireceği: fidye yazılımı tespiti, ERP/MES erişilemezliği, üretim ağında anormal trafik, kimlik sistemlerinin ele geçirilmesi. |
| Kriz ekibi ve yetkiler | Karar verici, BT olay yöneticisi, üretim, kalite, lojistik, iletişim; vekiller ve iletişim listesi. |
| İlk müdahale | İzolasyon kararı, kanıt koruma, dış destek çağrısı. |
| Üretim sürekliliği | Alternatif çalışma talimatları: manuel iş emirleri, çevrimdışı etiketleme, sevkiyat önceliklendirmesi. |
| Müşteri bildirimi | Hangi koşulda, kim tarafından, hangi kanalla ve hangi içerikle bildirileceği. |
| Kurtarma | Sistemlerin geri dönüş sırası, temiz yedek doğrulaması (bkz. DRP). |
| Yeniden başlatma doğrulaması | Kesinti sırasında ve sonrasında üretilen ürünlerin ve verinin uygunluğunun doğrulanması. |
| Test ve gözden geçirme | Tatbikat programı, en az yıllık üst yönetim gözden geçirmesi. |
Senaryo seçimi: riske dayalı
Senaryolar risk analizinden ve iş etki analizinden gelmelidir. Üretim tesislerinde en sık seçilenler:
- ERP sunucusunun fidye yazılımıyla şifrelenmesi ve sevkiyat etiketlerinin basılamaması.
- MES veya hat bilgisayarlarının zararlı yazılım nedeniyle kapatılması.
- Makine tedarikçisinin uzaktan erişim hesabının ele geçirilmesi.
- İnternet ve bulut hizmetlerine erişimin günlerce kesilmesi.
- Etki alanı (Active Directory) yönetici hesabının ele geçirilmesi.
Tatbikat türleri
| Tür | Ne test edilir? | Üretime etkisi |
|---|---|---|
| Masa başı (tabletop) | Karar akışı, roller, iletişim, müşteri bildirimi | Yok |
| Teknik test | Yedekten geri yükleme, alternatif sistemin devreye alınması | Test ortamı veya bakım penceresi |
| Fonksiyonel tatbikat | Alternatif çalışma yönteminin sahada denenmesi (ör. manuel etiketleme) | Planlı, sınırlı |
Örnek masa başı tatbikat akışı
- T+0: Gece vardiyasında ERP ekranlarında fidye notu görülür. Kim aranır, olay kim tarafından ilan edilir?
- T+1 saat: Sabah sevkiyatı için etiketler basılamıyor. Alternatif çalışma talimatı devreye alınıyor mu?
- T+4 saat: Yedeklerin de etkilenip etkilenmediği belirsiz. Temiz yedek nasıl doğrulanacak, geri yükleme sırası ne?
- T+8 saat: Müşteri teslimatı gecikecek. Bildirim kararı kim tarafından, hangi içerikle verilir?
- Yeniden başlatma: Kesinti süresince üretilen parçaların izlenebilirliği ve uygunluğu nasıl doğrulanacak?
Tatbikat raporunda bulunması gerekenler
- Tarih, senaryo, katılımcılar ve tatbikat türü.
- Ölçülen süreler (karar, izolasyon, geri yükleme) ve hedeflerle karşılaştırma.
- Tespit edilen eksikler, sorumlu ve hedef tarihli aksiyonlar.
- Plana yapılacak değişiklikler.
- Üst yönetim gözden geçirmesine sunulduğunun kaydı.
Plan ve tatbikat, siber olay müdahale planı ve felaket kurtarma planı ile tutarlı olmalıdır; aksi halde olay anında üç ayrı doküman üç ayrı talimat verir.
Eretek IATF 16949 belgelendirmesi yapmaz ve kalite yönetim sisteminin tamamını üstlenmez; bu rehber standardın BT ve siber güvenlikle ilişkili beklentilerini ele alır. Güncel SI metni IATF Global Oversight sitesinden takip edilmelidir.
Sık sorulan sorular
Tatbikat dış bir firma tarafından yapılmalı mı?
SI 3 testlerin iç kaynakla veya dış kaynakla yapılabileceğini belirtir. Dış kolaylaştırıcı, senaryonun gerçekçiliğini ve tarafsız gözlemi artırır.
Tatbikatta gerçek müşteriye bildirim yapılır mı?
Hayır. Bildirim kararı, içeriği ve kanalı senaryo içinde test edilir; gerçek müşteriye mesaj gönderilmez.
Plan ve tatbikat ne kadar ayrıntılı olmalı?
Risk düzeyine ve tesisin karmaşıklığına göre. Önemli olan kritik süreçlerin, rollerin, alternatif çalışma yöntemlerinin ve müşteri bildiriminin kapsanmasıdır.
Tesisinize uygun senaryo ve tatbikat programı için IATF 16949 Siber Saldırı ve Acil Durum Tatbikatı hizmetimizi inceleyebilirsiniz.
- Teknoloji
- IATF 16949 6.1.2.3 (SI 3)
- Konu
- Acil durum planı ve tatbikat
- Seviye
- Orta
IATF 16949 ve Üretim
- IATF 16949 Siber Saldırı ve Acil Durum TatbikatıÜretim kesintisi senaryolarını kontrollü biçimde test edin ve müşteri teslim sürekliliğini kanıtlayın. Kapsam ve teslimatlar için teklif alın.
- Siber Olay Müdahale Planı ve Olay Bildirim SüreçleriOlay anında teknik ekip ve yönetimin izleyeceği karar akışlarını netleştirin. Kapsam ve teslimatlar için teklif alın.
- Felaket Kurtarma Planı (DRP) ve Geri Dönüş ProsedürleriSistemlerin geri dönüşünü kişi bağımlılığından çıkaran, test edilebilir bir kurtarma planı kurun. Kapsam ve teslimatlar için teklif alın.